Samrunaeftirlit SE er ekki bundið víð íslensk fyrirtæki.

Ákvörðun Samkeppniseftirlitsins í samrunamáli tveggja erlendra félaga AerCap Holdings N.V. og International Lease Finance Corporation frá  10. febrúar  2014  minnir á að það er ekki skilyrði fyrir lögsögu íslenskra samkeppnisyfirvalda í samrunamálum að eitt eða fleiri íslensk fyrirtæki eigi í hlut. Skilyrðin fyrir lögsögu Samkeppniseftirlitsins í samrunamálum eru þrjú, tvö „jákvæð“ skilyrði og eitt „neikvætt“. Jákvæðu skilyrðin eru (i) að  sameignleg velta viðkomandi fyrirtækja á Íslandi nái einum milljarði króna og (ii) samruninn hafi samkeppnisleg áhrif á Íslandi í skilningi 17. gr. samkeppnislaga. „Neikvæða“ skilyrðið er að framkvæmdastjórn ESB eigi ekki lögsögu um samrunann því lögsaga ESB útilokar lögsögu Samkeppniseftirlitsins, nema til framvísunar máls komi.  Sama gildir hafi Eftirlitsstofnun EFTA lögsögu. Það er þó aðeins fræðilegur möguleiki að samrunamál geti komið til kasta ESA. Sá fræðilegi möguleiki kan hins vegar að verða raunhæfur núna að því er flugið varðar eftir þann ævintýraleaga vöxt sem hefur verið á íslensku flugfélögunum síðutsu misseri.

Fyrrgreind ákvörðun Samkeppniseftirlitsins er áminning um að full ástæða er fyrir íslensk fyrirtæki sem eiga í beinni eða óbeinni samkeppni við erlend fyrirtæki á íslenskum markaði eða sem selja/kaupa vörur eða þjónustu af erlendum fyrirtækjum hér á landi, til að fylgjast með erlendum samrunum og vekja athygli Samkeppniseftirlitsins á því ef samruni á sér stað á milli tveggja erlendra fyrirtækja sem íslenska fyrirtækið telur að geti hindrað samkeppni hér á landi. Ástæða þessa er fyrst og fremst sú að eftirlit með samrunum á vettvangi ESB (og eftir atvikum á grundvelli EES samningsins) tekur að jafnaði aðeins til „mega“ samruna, þar sem heimsvelta þarf annað hvort að ná EUR 5000 milljónum, (jafngildi ríflega 750 milljarða króna) eða EUR 2.500 milljónum, (jafngildi 375 milljarða króna). Það fer eftir því hvernig veltan dreifist á milli landa og fyrirtækja hvort viðmiðið framkallar tilkynningarskyldu. Í raun geta því allir samrunar í heiminum sem eru undir 375 milljörðum króna heimsveltu og jafnvel margir sem eru undir 750 milljarða veltumörkunum, fallið undir lögsögu Samkeppniseftirlitsins ef viðkomandi samruni getur haft þau áhrif hér landi að markaðsráðandi staða eins eða fleiri fyrirtækja verði til eða slík staða styrkist, eða verði til þess að samkeppni á markaði raskist að öðru leyti með umtalsverðum hætti.

Dæmi: Tvö stór erlend fyrirtæki selja vörur sínar (samkeppnisvörur – tvö mismunandi vörumerki) til Íslands í gegnum tvo íslenska söluaðila. Markaðshlutdeild þessara íslensku söluaðila  er samtals um 70%. Við sameiningu erlendu fyrirtækjanna gæti verið hætta á að öðrum íslenska aðilanum yrði falið að annast söluna á Íslandi að öllu leyti og markaðsráðandi staða yrði til. Ef Samkeppniseftirlitið vissi af þessari hættu gæti það á grundvelli  gildissviðs íslenskra samkeppnislaga að því er varðar samrunamál sett það skilyrði fyrir að leyfa samrunann að á Íslandi yrði einum og sama aðilanum ekki falið að selja bæði vörumerkin. Samkeppnisráðgjöf, júní 2014